रब्बी हंगामासाठी अधिक उत्पादनाची आशा; योग्य वाण निवड, वेळेवर पेरणी आणि संतुलित व्यवस्थापन ठरणार महत्त्वाचे रब्बी हंगामाच्या पार्श्वभूमीवर गहू उत्पादक शेतकऱ्यांसाठी सुधारित वाणांची निवड हा महत्त्वाचा विषय ठरत आहे. अधिक उत्पादन, दर्जेदार धान्य आणि शेतीतील खर्चाचे योग्य नियोजन साधण्यासाठी शेतकरी नव्या वाणांकडे लक्ष देत आहेत. ‘श्री मंगल’ या गव्हाच्या वाणाची हेक्टरी ५२ क्विंटल उत्पादनक्षमता असल्याचा […]
द्राक्ष उत्पादकांसाठी महत्त्वाचा सल्ला; फळछाटणीनंतर घडांची नियमित पाहणी, योग्य बुरशीनाशकांचा वापर आणि बागेतील आर्द्रतेचे व्यवस्थापन ठरू शकते निर्णायक द्राक्षबागेत फळछाटणीनंतर घडांची चांगली वाढ, आकर्षक रंग, योग्य आकार आणि दर्जेदार उत्पादन मिळवण्यासाठी रोगांचे नियंत्रण करणे अत्यंत महत्त्वाचे ठरते. विशेषतः घडावरील केवडा या बुरशीजन्य रोगाकडे वेळीच लक्ष न दिल्यास द्राक्षांच्या उत्पादनासह गुणवत्तेवरही विपरीत परिणाम होऊ शकतो. फळछाटणीनंतर […]
पावसाची अनिश्चितता, पाण्याची कमतरता आणि वाढते उत्पादन खर्च यामुळे यंदाच्या रब्बी हंगामात शेतकऱ्यांसमोर पीक निवडीचे मोठे आव्हान आहे. अशा परिस्थितीत कमी पाण्यात तग धरून उत्पादन देणारे पीक म्हणून रब्बी ज्वारीचा पर्याय महत्त्वाचा ठरतो. मात्र दुष्काळी परिस्थितीत ज्वारीची लागवड करताना योग्य वाण, जमिनीची निवड, पेरणीची वेळ, उपलब्ध ओलावा आणि खत व्यवस्थापन याकडे विशेष लक्ष देणे गरजेचे […]
कृषी क्षेत्रासाठी महत्त्वाची बातमी समोर आली असून, वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठाच्या (वनामकृवि) सहा नव्या वाणांना केंद्रीय स्तरावर मान्यता मिळाली आहे. विविध पिकांमध्ये अधिक उत्पादन, बदलत्या हवामानाशी जुळवून घेण्याची क्षमता आणि शेतकऱ्यांच्या गरजा लक्षात घेऊन विकसित करण्यात आलेल्या या वाणांमुळे राज्यातील शेतकऱ्यांना आधुनिक आणि अधिक उपयुक्त बियाण्यांचे पर्याय उपलब्ध होणार आहेत. केंद्रीय पातळीवरील मान्यता ही […]
द्राक्ष बागेतील उत्पादनाची गुणवत्ता, घडांचा आकार, दाण्यांची वाढ आणि बाजारभाव यांचा विचार करता पाणी व्यवस्थापनासोबतच प्रत्येक वेलीवरील घडांची संख्या नियंत्रित ठेवणे महत्त्वाचे ठरत आहे. द्राक्ष उत्पादक शेतकऱ्यांनी पिकाच्या वाढीच्या अवस्थेनुसार पाणी द्यावे, जमिनीतील ओलावा तपासावा आणि वेलीच्या क्षमतेनुसार घडांची संख्या निश्चित करावी. योग्य नियोजन केल्यास द्राक्षांची प्रत, एकसारखेपणा आणि बाजारपेठेतील स्वीकारार्हता सुधारण्यास मदत होऊ शकते. […]
ग्रामीण भागातील कुटुंबांसाठी परसबागेतील कोंबडीपालन हा कमी भांडवलात सुरू करता येणारा आणि नियमित उत्पन्न मिळवून देणारा पूरक व्यवसाय ठरू शकतो. घराच्या परिसरातील उपलब्ध जागेचा वापर करून कोंबड्या पाळल्यास अंडी, मांस तसेच शेणखताच्या माध्यमातून आर्थिक फायदा मिळू शकतो. लहान व अल्पभूधारक शेतकरी, महिला बचतगट आणि ग्रामीण कुटुंबांसाठी हा व्यवसाय उपयुक्त ठरतो. मात्र, कोंबड्या मोकळ्या सोडण्यापेक्षा योग्य […]
टोमॅटो हे भाजीपाला पिक शेतकऱ्यांना चांगले आर्थिक उत्पन्न मिळवून देणारे पीक असले, तरी बदलते हवामान, वाढते तापमान आणि पिकातील अनुकूल परिस्थितीमुळे विविध किडींचा प्रादुर्भाव वाढताना दिसतो. त्यामध्ये पांढरी माशी, मावा, तुडतुडे आणि कोळी यांसारख्या रसशोषक किडी महत्त्वाच्या आहेत. या किडी पानांमधील रस शोषून घेत असल्याने झाडांची वाढ खुंटते, पाने पिवळी पडतात, वाकडी होतात आणि झाडाची […]
महाराष्ट्रातील सोयाबीन उत्पादकांसाठी उत्पादनवाढीचे नियोजन, योग्य वाण, बीजप्रक्रिया, खत व्यवस्थापन आणि पाणी नियोजन ठरू शकते निर्णायक सोयाबीन हे महाराष्ट्रातील प्रमुख खरीप पिकांपैकी एक असून राज्यातील लाखो शेतकऱ्यांचे अर्थकारण या पिकावर अवलंबून आहे. मात्र वाढता उत्पादन खर्च, अनियमित पाऊस, पावसातील खंड, अतिवृष्टी, कीड-रोगांचा प्रादुर्भाव आणि बाजारभावातील चढ-उतार यामुळे केवळ सोयाबीनची लागवड करून अपेक्षित आर्थिक फायदा मिळत […]
रब्बी हंगामातील सूर्यफूल हे कमी पाण्यातही घेता येणारे महत्त्वाचे तेलबिया पीक मानले जाते. विशेषतः कोरडवाहू भागात उपलब्ध जमिनीतील ओलावा, पिकाचा कालावधी आणि स्थानिक हवामान लक्षात घेऊन वाणाची निवड केल्यास उत्पादनात चांगली वाढ मिळू शकते. मात्र, वाण निवडताना केवळ उत्पादनक्षमतेपेक्षा रोगप्रतिकारकता, दाण्यांतील तेलाचे प्रमाण, पक्वतेचा कालावधी आणि स्थानिक परिस्थितीशी जुळवून घेण्याची क्षमता या बाबींनाही प्राधान्य देणे […]
गुलाब उत्पादक शेतकऱ्यांसमोर आता नव्या किडीचे आव्हान उभे राहिले आहे. गुलाब पिकावर ‘ब्लॅक वाइन थ्रीप्स’ या थ्रीप्स गटातील किडीची नोंद झाल्याने उत्पादकांमध्ये चिंता वाढली आहे. ही कीड प्रामुख्याने कोवळ्या पाने, कळ्या आणि फुलांच्या भागावर उपजीविका करते. त्यामुळे फुलांच्या गुणवत्तेवर, रंगावर आणि बाजारमूल्यावर परिणाम होण्याची शक्यता असून, सुरुवातीच्या अवस्थेतच किडीची ओळख करून नियंत्रणाचे नियोजन करणे महत्त्वाचे […]