योग्य खतांचे नियोजन, संतुलित पोषण आणि वाढीच्या प्रत्येक टप्प्यावर विशेष लक्ष देणे आवश्यक द्राक्ष हे महाराष्ट्रातील अत्यंत महत्त्वाचे आणि आर्थिकदृष्ट्या फायदेशीर फळपीक म्हणून ओळखले जाते. देशांतर्गत बाजारपेठेबरोबरच निर्यातीसाठीही दर्जेदार द्राक्षांची मोठी मागणी आहे. मात्र, उत्पादन वाढविताना केवळ जास्त प्रमाणात खते देणे हा योग्य मार्ग नसून, वेलीच्या गरजेनुसार संतुलित आणि काटेकोर अन्नद्रव्य व्यवस्थापन करणे अधिक महत्त्वाचे ठरत आहे. योग्य पोषण व्यवस्थापनामुळे […]
मिरची हे राज्यातील अनेक भागांमध्ये घेतले जाणारे महत्त्वाचे नगदी पीक असून, सध्या वातावरणातील बदलामुळे पिकावर विविध रोगांचा प्रादुर्भाव वाढताना दिसत आहे. त्यामध्ये ‘भुरी’ किंवा पावडरी मिल्ड्यू रोगामुळे पाने पिवळी पडणे, वाकणे आणि गळून पडणे अशी लक्षणे अनेक शेतांमध्ये दिसून येत आहेत. रोगाचा प्रादुर्भाव वेळेत ओळखून योग्य व्यवस्थापन न केल्यास झाडांची वाढ खुंटून उत्पादनात मोठी घट […]
यंदाच्या खरीप हंगामात खेड तालुक्याच्या पश्चिम पट्ट्यातील शेतीला चांगली चालना मिळताना दिसत आहे. पावसाची साथ, जमिनीत टिकून राहिलेला ओलावा आणि पिकांच्या वाढीसाठी पोषक ठरलेले वातावरण यामुळे अनेक गावांमधील शेतशिवार हिरवाईने नटले आहे. सोयाबीन, भात, मका, भाजीपाला, नाचणी, भुईमूग यांसह विविध खरीप पिकांची वाढ समाधानकारक असून, काही भागांत पिकांनी जोमदार अवस्था गाठली आहे. गेल्या काही दिवसांपासून […]
महाराष्ट्रातील डाळिंब उत्पादक शेतकऱ्यांसमोर आता केवळ अधिक उत्पादन घेण्याचे नव्हे, तर गुणवत्तापूर्ण, सुरक्षित आणि रेसिड्यू फ्री डाळिंब उत्पादनाचे मोठे आव्हान उभे राहिले आहे. देशांतर्गत बाजारपेठेसोबतच परदेशी बाजारपेठेतही भारतीय डाळिंबाला मागणी आहे; मात्र निर्यातक्षम उत्पादनासाठी फळांमध्ये रासायनिक कीटकनाशके व बुरशीनाशकांचे अवशेष निर्धारित मर्यादेपेक्षा कमी असणे अत्यंत महत्त्वाचे ठरत आहे. त्यामुळे डाळिंब बागांमध्ये फवारणीचे शास्त्रशुद्ध नियोजन, कीड-रोगांचे […]
संत्रा उत्पादनासाठी प्रसिद्ध असलेल्या भागातील शेतकऱ्यांसमोर आज सर्वात मोठे आव्हान आहे ते म्हणजे केवळ एका पिकावर अवलंबून न राहता वर्षभर स्थिर उत्पन्नाचा स्रोत निर्माण करणे. हवामानातील अनिश्चितता, अवकाळी पाऊस, गारपीट, तापमानातील चढ-उतार, वाढता उत्पादन खर्च आणि बाजारभावातील चढ-उतार यामुळे फळबागेचे उत्पन्न अनेकदा अपेक्षेप्रमाणे मिळत नाही. अशा परिस्थितीत संत्रा बागेसोबत दुग्ध व्यवसायाची सांगड घालणे हा अनेक […]
पूर्वहंगामी कापूस लागवड केलेल्या शेतांमध्ये सध्या पिकाची वाढ जोमाने सुरू असून, कापूस उत्पादक शेतकऱ्यांची खत व्यवस्थापनासाठी लगबग वाढली आहे. पावसाच्या अनुकूल वातावरणामुळे अनेक ठिकाणी कापसाची वाढ चांगली होत असली तरी, पिकाच्या वाढीच्या महत्त्वाच्या अवस्थेत योग्य वेळी आणि योग्य प्रमाणात अन्नद्रव्यांचा पुरवठा करणे अत्यंत आवश्यक ठरत आहे. नत्र, स्फुरद, पालाश तसेच दुय्यम व सूक्ष्म अन्नद्रव्यांची गरज लक्षात घेऊन […]
खानदेशातील केळी पट्ट्यात यंदा उशिराच्या मृग बहरातील केळी लागवडीला वेग आला असून, अनुकूल हवामानाच्या अपेक्षेने अनेक शेतकरी लागवडीचे नियोजन करत आहेत. जळगाव, धुळे आणि नंदुरबार जिल्ह्यांतील केळी उत्पादक भागात लागवडीपूर्व मशागत, रोपांची निवड, ठिबक सिंचनाची तयारी आणि खत व्यवस्थापनाची आखणी सुरू झाली आहे. पारंपरिक पद्धतीपेक्षा दर्जेदार रोपे, सुधारित लागवड तंत्रज्ञान आणि पाण्याचे काटेकोर नियोजन यावर यंदा अधिक भर दिला जात आहे. […]
फळगळ वाढली तर उत्पादनावर थेट परिणाम; पाणी, अन्नद्रव्ये, कीड-रोग आणि हवामान व्यवस्थापनाकडे विशेष लक्ष देण्याची गरज संत्रा आणि मोसंबी ही महाराष्ट्रातील महत्त्वाची नगदी फळपिके असून विदर्भ, मराठवाडा तसेच राज्यातील इतर भागांमध्ये हजारो शेतकरी या पिकांवर आपली उपजीविका अवलंबून ठेवतात. मात्र फळधारणा झाल्यानंतर मोठ्या प्रमाणावर फळगळ होणे ही बागायतदारांसमोरील गंभीर समस्या ठरत आहे. झाडाला आलेली फुले आणि लहान […]
रब्बी हंगामातील पिकांसाठी सिंचनाची चिंता काही प्रमाणात दूर होण्याची शक्यता; उपलब्ध पाणीसाठ्यानुसार कालव्यांना आवर्तने, शेतकऱ्यांनी पिकनिहाय पाणी नियोजन करण्याचे आवाहन मॉन्सूनच्या पावसावर खरीप हंगामाची शेती मोठ्या प्रमाणात अवलंबून असली तरी रब्बी हंगामातील पिकांचे यश हे सिंचनाच्या उपलब्धतेवर मोठ्या प्रमाणात अवलंबून असते. त्यामुळे रब्बी हंगाम सुरू होताच राज्यातील विविध सिंचन प्रकल्पांमधील पाणीसाठा, कालव्यांद्वारे होणारे पाणीवाटप आणि पिकांसाठी मिळणाऱ्या […]
अतिवृष्टी, पाणी साचणे, मुळांना ऑक्सिजनचा अभाव, किडी-रोगांचा वाढता धोका; पाऊस थांबताच शेतकऱ्यांनी तातडीने कोणत्या उपाययोजना कराव्यात? पावसाळा हा खरीप पिकांसाठी वरदान मानला जातो; मात्र अनेकदा पावसाचे प्रमाण, सातत्य आणि तीव्रता वाढली की हेच पाणी पिकांसाठी संकट ठरू शकते. सलग झालेल्या पावसानंतर शेतात पाणी साचणे, जमिनीची धूप होणे, मुळांच्या परिसरात हवा कमी होणे, पिकांची वाढ खुंटणे, पाने पिवळी […]