नवी दिल्ली / पुणे : भारतीय कृषी संशोधन क्षेत्रासाठी ऐतिहासिक ठरणारी एक महत्त्वपूर्ण कामगिरी देशाने साध्य केली आहे. भारतीय शास्त्रज्ञांनी प्रथमच तूर (Pigeon Pea) पिकाचा ‘टी2टी’ (Telomere-to-Telomere) संपूर्ण जीनोम यशस्वीरित्या विकसित केला असून, या संशोधनामुळे भविष्यात तूर उत्पादनात लक्षणीय वाढ होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. आतापर्यंत अनेक पिकांचे जीनोम विकसित झाले असले तरी, तूरसारख्या […]
राज्यात अनेक भागांत झालेल्या मुसळधार पावसामुळे खरीप हंगामातील पिकांसमोर मोठे आव्हान उभे राहिले आहे. काही ठिकाणी सलग अनेक दिवस पडलेल्या पावसामुळे शेतांमध्ये पाणी साचले असून सोयाबीन, कापूस, मका, तूर, उडीद, मूग, भात तसेच भाजीपाला पिकांवर त्याचा विपरीत परिणाम दिसून येत आहे. पाण्याचा दीर्घकाळ संपर्क राहिल्याने मुळांना पुरेसा ऑक्सिजन मिळत नाही, परिणामी मुळे कुजण्यास सुरुवात होते आणि झाडांची वाढ खुंटते. […]
राज्यातील अनेक भागांमध्ये हवामानातील बदल, अनियमित पाऊस, दुष्काळसदृश परिस्थिती आणि हिरव्या चाऱ्याची कमतरता यामुळे पशुपालकांसमोर जनावरांच्या वैरणीचा गंभीर प्रश्न निर्माण झाला आहे. दुग्धव्यवसाय हा ग्रामीण अर्थव्यवस्थेचा महत्त्वाचा आधार असला तरी दिवसेंदिवस वाढणारा खाद्यखर्च आणि चाऱ्याचा तुटवडा यामुळे अनेक शेतकरी आर्थिक अडचणीत सापडले आहेत. अशा परिस्थितीत ऊस हे केवळ साखर उत्पादनाचे पीक न राहता जनावरांसाठी पर्यायी […]
भारतातील शेती आज अनेक आव्हानांना सामोरी जात आहे. वाढते रासायनिक खतांचा वापर, कीटकनाशकांवरील अवलंबित्व, हवामानातील बदल आणि जमिनीची घटती सुपीकता यामुळे शेतकऱ्यांचे उत्पादन आणि उत्पन्न दोन्ही प्रभावित होत आहे. अशा परिस्थितीत सेंद्रिय शेती ही केवळ पर्यायी पद्धत नसून भविष्यातील शाश्वत शेतीचा मजबूत आधार म्हणून पुढे येत आहे. गेल्या काही वर्षांत ग्राहकांमध्ये सेंद्रिय अन्नधान्याची वाढती मागणी, सरकारकडून विविध […]
राज्यात गेल्या काही दिवसांपासून झालेल्या दमदार आणि सर्वदूर पावसामुळे यंदाच्या खरीप हंगामातील पेरण्यांना मोठा वेग आला असून शेतकऱ्यांमध्ये नव्या आशावादाचे वातावरण निर्माण झाले आहे. जून महिन्याच्या सुरुवातीला पावसाच्या अनियमिततेमुळे अनेक भागांतील शेतकरी पेरणीबाबत संभ्रमात होते. काही ठिकाणी शेतजमिनीची मशागत पूर्ण असूनही पुरेशा ओलाव्याअभावी शेतकरी पावसाची प्रतीक्षा करत होते. मात्र, गेल्या आठवडाभरात झालेल्या संततधार आणि दमदार […]
🌱 सोयाबीन पिकात पिवळेपणा दिसल्यास तात्काळ उपाययोजना करणे अत्यावश्यक आहे. सततचा पाऊस, जमिनीत साचलेले पाणी, अन्नद्रव्यांची कमतरता आणि पांढऱ्या माशीमुळे पसरणारा ‘पिवळा मोझॅक’ हा रोग ही मुख्य कारणे असून योग्य निचरा, विद्राव्य खतांची फवारणी आणि कीड नियंत्रण हे उपाय शेतकऱ्यांना उत्पादन वाचवण्यासाठी मदत करतात. 📰 सोयाबीन पिक पिवळ पडल्यावर काय उपाय करावा? १. पिवळेपणाची कारणे पाण्याचा […]
कृषी क्षेत्रात मेहनतीचे आणि शिस्तबद्ध नियोजनाचे उत्तम उदाहरण नुकतेच घडले. एका दिवसात तब्बल १३ बैलजोडींच्या मदतीने ५० एकर कपाशी क्षेत्रावर डवरणी करण्यात आली. ही घटना शेतकऱ्यांच्या सामूहिक श्रमशक्तीचे आणि पारंपरिक शेती पद्धतींचे महत्त्व अधोरेखित करते. डवरणीचे महत्त्व मातीची सुपीकता वाढवण्यासाठी डवरणी आवश्यक असते. Agriculture & Forestry तण नियंत्रण सुलभ होते, ज्यामुळे पिकांची वाढ वेगाने होते. […]
कृषी क्षेत्रात आंतरपिके घेताना तण नियंत्रण हा सर्वात महत्त्वाचा घटक ठरतो. योग्य तणनाशकाची निवड केल्यास पिकांचे उत्पादन वाढते, खर्च कमी होतो आणि जमिनीची सुपीकता टिकून राहते. तणनाशकांचे प्रकार पूर्व-उगवणी तणनाशके – पेरणीनंतर पण तण उगवण्यापूर्वी वापरली जातात. उदा. पेंडीमिथालिन. उत्तर-उगवणी तणनाशके – तण उगवल्यानंतर वापरली जातात. उदा. ग्लायफोसेट, क्विझालोफॉप. निवडक तणनाशके – विशिष्ट तणांवर परिणाम करतात, पण मुख्य पिकाला हानी […]
महाराष्ट्र सरकारने पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजनेच्या निकषात अंशत: बदल करून सुधारित शासन निर्णय जारी केला आहे. या बदलांमुळे तब्बल ५६ लाख शेतकऱ्यांना ३६ हजार कोटी रुपयांचा थेट लाभ मिळणार असून, पूर्वी अपात्र ठरलेले अनेक शेतकरी आता पात्र ठरणार आहेत. सुधारित शासन निर्णयाचे मुख्य मुद्दे ५० हजार रुपयांची मर्यादा रद्द: २०१९ च्या ज्योतिराव […]
औषधी पिकांमध्ये नवा कल राज्यातील शेतकरी आता पारंपरिक पिकांबरोबरच सफेद मुसळी लागवडीकडे वळत आहेत. आयुर्वेदिक औषधांमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या या पिकाला बाजारात मोठी मागणी असून, शेतकऱ्यांना चांगला आर्थिक परतावा मिळत आहे. सफेद मुसळीचे महत्त्व औषधी उपयोग: आयुर्वेदात ताकदवर्धक, रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवणारे म्हणून वापर. बाजारभाव: कोरड्या मुसळीला किलोमागे १,५०० ते २,५०० रुपये दर मिळतो. निर्यात संधी: परदेशी बाजारपेठेतही मोठी मागणी. […]