गुलाब उत्पादक शेतकऱ्यांसमोर आता नव्या किडीचे आव्हान उभे राहिले आहे. गुलाब पिकावर ‘ब्लॅक वाइन थ्रीप्स’ या थ्रीप्स गटातील किडीची नोंद झाल्याने उत्पादकांमध्ये चिंता वाढली आहे. ही कीड प्रामुख्याने कोवळ्या पाने, कळ्या आणि फुलांच्या भागावर उपजीविका करते. त्यामुळे फुलांच्या गुणवत्तेवर, रंगावर आणि बाजारमूल्यावर परिणाम होण्याची शक्यता असून, सुरुवातीच्या अवस्थेतच किडीची ओळख करून नियंत्रणाचे नियोजन करणे महत्त्वाचे […]
निर्यातक्षम द्राक्ष उत्पादनात गुणवत्तेबरोबरच अन्नसुरक्षिततेला वाढते महत्त्व मिळत असून, द्राक्ष उत्पादकांनी ‘झीरो रेसिड्यू’ उत्पादनाला प्रमुख ध्येय मानून शेती व्यवस्थापन करण्याची गरज निर्माण झाली आहे. बाजारपेठेत ग्राहकांचा सुरक्षित अन्नाकडे वाढता कल, निर्यातदारांकडून कडक गुणवत्ता निकष आणि विविध देशांतील अवशेष मर्यादांमुळे द्राक्ष उत्पादनाची पारंपरिक पद्धत बदलण्याची आवश्यकता आहे. त्यामुळे फक्त भरघोस उत्पादन घेण्याऐवजी सुरक्षित, गुणवत्तापूर्ण आणि कमीतकमी […]
शेती क्षेत्रात आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वाढता वापर आता ग्रामीण अर्थव्यवस्थेच्या चित्राला नवी दिशा देत आहे. हवामानाचा अचूक अंदाज, बाजारभावाची माहिती, डिजिटल पेमेंट, ऑनलाइन कृषी सेवा, ड्रोन, कृत्रिम बुद्धिमत्ता आणि सेन्सरच्या मदतीने शेती व्यवस्थापन अधिक माहितीआधारित होत आहे. पारंपरिक अनुभवासोबत डिजिटल साधनांची जोड मिळाल्याने शेतकऱ्यांना योग्य वेळी योग्य निर्णय घेण्यास मदत होत असून उत्पादन खर्चावर नियंत्रण ठेवण्याची […]
बदलते हवामान, वाढता उत्पादन खर्च, पाण्याची कमतरता आणि बाजारपेठेतील अनिश्चितता या आव्हानांच्या पार्श्वभूमीवर कृषी आणि पशुसंवर्धन क्षेत्रातील संशोधनाला अधिक वेग देण्याची गरज निर्माण झाली आहे. शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढविण्यासाठी केवळ पारंपरिक शेतीपद्धती पुरेशा नसून आधुनिक तंत्रज्ञान, संशोधन आणि नव्या प्रयोगांचा प्रभावी वापर करणे आवश्यक ठरत आहे. याच पार्श्वभूमीवर कृषी उत्पादन, पशुधन व्यवस्थापन, रोगनियंत्रण, चारा व्यवस्थापन आणि […]
खानदेशातील केळी पट्ट्यात यंदा उशिराची मृग बहर केळी लागवड अद्याप सुरू असून, बदलत्या हवामानाच्या पार्श्वभूमीवर शेतकरी लागवडीचे नियोजन काळजीपूर्वक करताना दिसत आहेत. जळगाव, धुळे आणि नंदुरबार परिसरातील अनेक भागांत केळी हे प्रमुख नगदी पीक असल्याने मृग बहराच्या लागवडीकडे शेतकऱ्यांचे विशेष लक्ष असते. पावसाचा खंड, जमिनीतील ओलाव्याची स्थिती, तापमानातील चढ-उतार आणि सिंचनाची उपलब्धता यांचा विचार करून […]
डाळिंब बागांमध्ये उत्पादन वाढविण्यासोबतच जमिनीची सुपीकता, झाडांची जोमदार वाढ आणि फळांची गुणवत्ता टिकविण्यासाठी स्थानिक सूक्ष्मजीवांचा वापर प्रभावी पर्याय ठरत आहे. रासायनिक खतांचा सातत्याने होणारा वापर, जमिनीतील सेंद्रिय कर्बाची घट आणि उपयुक्त सूक्ष्मजीवांची संख्या कमी होणे यामुळे डाळिंब उत्पादकांसमोर अनेक अडचणी निर्माण होत आहेत. अशा परिस्थितीत स्थानिक पातळीवर उपलब्ध असलेल्या उपयुक्त सूक्ष्मजीवांचा योग्य पद्धतीने वापर केल्यास […]
पारंपरिक पिकांमधील वाढता उत्पादन खर्च, हवामानातील अनिश्चितता आणि बाजारभावातील चढ-उताराच्या पार्श्वभूमीवर शेतकऱ्यांसाठी रेशीम शेती हा उत्पन्नाचा पर्यायी आणि तुलनेने स्थिर स्रोत ठरत आहे. तुती लागवड, रेशीम किड्यांचे संगोपन आणि कोष उत्पादन या संपूर्ण प्रक्रियेला चालना देण्यासाठी शासनाच्या विविध योजनांतून आर्थिक मदत उपलब्ध करून दिली जात आहे. रेशीम शेतीसाठी ४.३६ लाख रुपयांपर्यंत अनुदानाचा लाभ मिळू शकतो, […]
कपाशी पिकात पाने वाकडी होणे, ठिपके दिसणे, झाडांची वाढ खुंटणे याकडे दुर्लक्ष नको; वेळेत ओळख आणि एकात्मिक व्यवस्थापन ठरणार महत्त्वाचे खरीप हंगामातील महत्त्वाचे नगदी पीक म्हणून कपाशीची ओळख आहे. मात्र बदलते हवामान, अनियमित पाऊस, वाढते तापमान आणि विविध रसशोषक किडींचा प्रादुर्भाव यामुळे कपाशी उत्पादक शेतकऱ्यांसमोर नवीन आव्हाने उभी राहत आहेत. अशाच रोगांपैकी टीएसव्ही अर्थात टोबॅको […]
राज्यातील पशुपालक, दूध उत्पादक आणि शेतकऱ्यांसाठी दिलासादायक निर्णय म्हणून परराज्यांतून जनावरे खरेदी करताना लागू असलेली कठोर अट रद्द करण्यात आल्याची चर्चा पशुसंवर्धन क्षेत्रात जोर धरू लागली आहे. या निर्णयामुळे इतर राज्यांमधून दर्जेदार गायी, म्हशी तसेच विविध जातींची जनावरे खरेदी करण्याचा मार्ग अधिक सुलभ होण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे. पशुधन खरेदी-विक्रीतील प्रशासकीय अडथळे कमी झाल्यास राज्यातील दुग्धव्यवसायाला […]
कापूस उत्पादक शेतकऱ्यांनी वेळीच लक्षणे ओळखणे गरजेचे; रसशोषक किडींच्या नियंत्रणासह बाधित झाडांचे व्यवस्थापन महत्त्वाचे कापूस हे महाराष्ट्रातील प्रमुख नगदी पिकांपैकी एक असून खरीप हंगामात या पिकावर विविध रोग आणि किडींचा प्रादुर्भाव दिसून येतो. त्यामध्ये तंबाखू स्ट्रिक विषाणूजन्य रोग हा कापूस पिकासाठी गंभीर ठरू शकतो. या रोगाचा प्रादुर्भाव वाढल्यास झाडांची वाढ खुंटते, पाने विकृत होतात आणि […]