डाळिंब हे हे महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांसाठी सोन्यासारखं फळ मानलं जातं. निर्यातक्षम, बाजारात उच्च मागणी असलेलं आणि शेतकऱ्यांना चांगला नफा देणारं हे फळ आहे. मात्र गेल्या काही वर्षांत डाळिंबाच्या बागेत फुलगळ (फुलं गळून पडणं) ही समस्या गंभीर स्वरूपात दिसून येत आहे. शेतकरी मेहनत घेऊन झाडं फुलवतात, पण फुलगळ झाल्यानं उत्पादन घटतं आणि आर्थिक नुकसान होते. या समस्येची […]
शेतकऱ्यांची वाढती समस्याआजच्या घडीला शेतकऱ्यांसमोर सर्वात मोठा प्रश्न म्हणजे जनावरांच्या चाऱ्याचा. कडब्याचे भाव दिवसेंदिवस वाढत आहेत. ग्रामीण बाजारपेठेत कडबा मिळणे कठीण झाले असून, मिळाल्यास त्याची किंमत शेतकऱ्यांच्या आवाक्याबाहेर आहे. या परिस्थितीत शेतकऱ्यांना पर्यायी उपाय शोधणे भाग पडले आहे. जनावरांच्या पोषणासाठी स्वस्त, सहज उपलब्ध आणि पौष्टिक पर्याय म्हणून ॲझोला निर्मितीला मोठे महत्त्व प्राप्त झाले आहे. ॲझोला […]
प्रस्तावना भारतीय शेती ही पावसावर अवलंबून असलेली आणि हवामानातील अनिश्चिततेमुळे जोखमीची ठरलेली आहे. शेतकऱ्यांना दरवर्षी पिकांच्या उत्पादनात चढ-उतार जाणवतात. कधी दुष्काळ, कधी अतिवृष्टी, तर कधी कीड-रोग यामुळे शेतकऱ्यांचे नुकसान होते. अशा परिस्थितीत “चार पीक पद्धतीचे तंत्र” हे शेतकऱ्यांसाठी जोखीम कमी करणारे महत्त्वाचे साधन ठरत आहे. या पद्धतीत शेतकरी एकाच हंगामात विविध प्रकारची पिके घेतात, ज्यामुळे […]
पुणे, प्रतिनिधी – महाराष्ट्रातील ग्रामीण भागात शेती ही केवळ उपजीविकेचे साधन न राहता आता व्यावसायिक क्षेत्रात रूपांतरित होत आहे. यामागे मुख्य कारण म्हणजे एकात्मिक शेती पद्धती (Integrated Farming System). पारंपरिक शेतीतून मिळणारा मर्यादित उत्पन्नाचा स्रोत आता विविध उपघटकांच्या एकत्रित वापरामुळे अधिक स्थिर, नफा देणारा आणि टिकाऊ झाला आहे. एकात्मिक शेती म्हणजे काय?एकात्मिक शेती ही अशी […]
Solar yojana : महिना शंभर युनिटपर्यंत वीज वापर करणाऱ्या दारिद्र्यरेषेखालील आणि आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घरगुती ग्राहकांसाठी सौरऊर्जा प्रकल्प मोठा दिलासा ठरणार आहे. महाराष्ट्र राज्य वीज वितरण कंपनी मर्यादित (महावितरण)ने मागविलेल्या टेंडरनुसार एक किलोवॅट क्षमतेच्या छतावरील सौरऊर्जा प्रकल्पाची किंमत सुमारे ४५ हजार रुपये निश्चित करण्यात आली असून, सध्या बाजारात आकारल्या जाणाऱ्या सुमारे ६० हजार रुपयांच्या तुलनेत हा दर १५ […]
Agricultural land calculation : शेतजमिनीची अधिकृत मोजणी झाल्यानंतर क्षेत्रफळ, सीमा किंवा हद्दीमध्ये तफावत आढळल्याच्या तक्रारी अनेक शेतकऱ्यांकडून येत असतात. अशा वेळी घाबरून न जाता योग्य कायदेशीर प्रक्रिया अवलंबणे अत्यंत महत्त्वाचे ठरते. जमीन मोजणीतील चूक भविष्यात मालकी हक्क, खरेदी-विक्री, वारसा किंवा शासकीय योजनांचा लाभ घेताना मोठा अडथळा ठरू शकते. त्यामुळे सर्वप्रथम संबंधित कागदपत्रांची पडताळणी करून महसूल विभागाकडे […]
Chia farming : बदलत्या हवामानाच्या आव्हानांमुळे आणि पारंपरिक पिकांच्या अस्थिर बाजारभावामुळे शेतीसमोरील अनिश्चितता वाढत असताना, नांदेड जिल्हा येथील लोहा तालुका मधील पारडी गावचे प्रगतिशील शेतकरी लक्ष्मण भुजंगराव रोकडे यांनी नव्या पिकांच्या संधींचा अभ्यासपूर्वक स्वीकार करत प्रेरणादायी उदाहरण घालून दिले आहे. सहा एकर क्षेत्रात सेंद्रिय पद्धतीने चिया या सुपरफूड पिकाची लागवड करून त्यांनी अल्पावधीत उल्लेखनीय उत्पादन आणि समाधानकारक नफा मिळवला, ज्यामुळे शेतीत नवकल्पना, नियोजन […]
Cultivation of gram : तीन फुटांच्या सरीवर ठिबक सिंचनाचा वापर करून हरभऱ्याची लागवड केल्यास पाण्याचा कार्यक्षम वापर, अचूक पोषण व्यवस्थापन आणि समतोल वाढ साध्य करता येते, ज्यामुळे एकरी १८ ते २० क्विंटल उत्पादन मिळवणे शक्य होते. या पद्धतीत ओलाव्याचे नियोजन सुलभ होते, तणनियंत्रण सुलभ होते आणि उत्पादन खर्चावरही नियंत्रण ठेवता येते, परिणामी शाश्वत आणि नफा […]
Loan waiver criteria : राज्य सरकारतर्फे कर्जमाफीसंदर्भात नेमण्यात आलेल्या प्रवीण परदेशी समितीचा अभ्यास पुढील आठ ते दहा दिवसांत पूर्ण होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. या प्रक्रियेत AgriStack, PM-KISAN, डिजिटल क्रॉप सर्व्हे, साखर कारखान्यांकडील उत्पादकांची नोंद आणि अतिवृष्टीमुळे बाधित शेतकऱ्यांची माहिती यांची परस्पर जुळवणी केली जात आहे. या सर्व डेटाच्या पडताळणीतून प्रत्यक्ष व पात्र शेतकऱ्यांची अचूक संख्या स्पष्ट होण्यास […]
Karela Farming : बदलत्या हवामानाचा प्रभाव, वाढते उत्पादनखर्च आणि बाजारपेठेतील चढ-उतार यामुळे अनेक शेतकरी पारंपरिक पिकांना रामराम करत नव्या पर्यायांकडे वळताना दिसत आहेत. अशा परिस्थितीत कारल्यासारख्या पिकाची “गोडी” वाढण्यामागे अनेक कारणे आहेत—कमी कालावधीत येणारे उत्पादन, तुलनेने कमी गुंतवणूक, औषधी गुणधर्मांमुळे वाढती ग्राहक मागणी आणि चांगला बाजारभाव. आरोग्याबाबत जागरूकता वाढल्याने कारल्याची मागणी शहरी तसेच निर्यात बाजारातही वाढत आहे, […]